Aydın’ın Nazilli ilçesinde 1979 yılından bu yana faaliyet gösteren Nazilli ve Çevresi Tarımsal Kalkınma Kooperatifi (ÖR-KOOP), ağırlaşan mali sorunların ardından konkordato başvurusunda bulundu. Dört binden fazla üretici ortağı bulunan kooperatif hakkında mahkeme tarafından 21 Ekim 2026 tarihinde geçici mühlet kararı verildi. Kooperatif yönetimi, borçların yeniden yapılandırılması ve faaliyetlerin sürdürülebilmesi amacıyla hukuki sürecin başlatıldığını duyurdu.
Kooperatifin mali durumuna ilişkin açıklanan rakamlar ise krizin boyutunu ortaya koydu. Temmuz 2025’te göreve gelen yönetim, o tarihte toplam 431 milyon liralık borç yükü devraldığını bildirdi. Banka kredileri, çek yükümlülükleri ve üreticilere yapılması gereken ödemelerden oluşan bu tutarın yanı sıra kooperatifin önemli gayrimenkullerinin ipotekli olması ve yem fabrikasının uzun süreli kiraya verilmesi, mali sorunların çözümünü zorlaştıran unsurlar arasında gösterildi.
431 milyon liralık borcun 90 milyonu üreticilere
ÖR-KOOP Yönetim Kurulunun açıklamasına göre, 27 Temmuz 2025 tarihinde göreve başlandığında kooperatifin 190 milyon lira banka kredi borcu bulunuyordu. Henüz vadesi gelmemiş çek yükümlülükleri 151 milyon liraya ulaşırken üreticilere olan borçlar yaklaşık 90 milyon lira seviyesindeydi. Böylece yönetimin görevi devraldığı tarihteki toplam borç yükü 431 milyon lira olarak hesaplandı.
Yönetimin Temmuz 2025 için açıkladığı borç dağılımı:
190 milyon TL Banka kredileri
151 milyon TL Çek yükümlülükleri
90 milyon TL Üretici alacakları
Bu tutarlar kooperatifin konkordato başvurusunu yaptığı Ekim 2026’daki kesin borç bakiyesini değil, mevcut yönetimin göreve başladığı dönemde karşılaştığını açıkladığı mali tabloyu gösteriyor. Yönetim, göreve geldikten sonraki ilk iki ayda 107 milyon liralık çek ödemesi gerçekleştirildiğini ve banka kredi borcunun 176 milyon liraya indirildiğini bildirdi. Ancak finansman giderlerindeki artış ve yeniden yapılandırma girişimlerinden sonuç alınamaması nedeniyle mali sorunların devam ettiği belirtildi.
Kooperatif yönetiminin verdiği bilgilere göre son beş yıllık finansman giderleri 220 milyon liraya ulaştı. Yalnızca 2025 yılındaki finansman giderinin 97 milyon lira olduğu açıklandı. Bu maliyetlerin, kooperatifin üreticilere yönelik ödeme yükümlülüklerini yerine getirmesini ve mevcut borçlarını yönetmesini zorlaştırdığı ifade edildi.
Yem fabrikası 15 yıllığına kiraya verilmiş
Kooperatifin açıklamasında dikkat çeken bir başka başlık, sahip olduğu üretim tesislerinin durumu oldu. Yönetim, göreve başladıklarında kooperatife ait gayrimenkullerin tamamının ipotekli olduğunu ve bazı taşınmazların üzerinde kira şerhi bulunduğunu açıkladı. Bu durumun varlıkların mali yapılandırma amacıyla kullanılmasını önemli ölçüde sınırlandırdığı belirtildi.
ÖR-KOOP’un önemli tesislerinden biri olan yem fabrikasının önceki yönetim döneminde 15 yıllığına kiraya verildiği de açıklandı. Yönetimin aktardığına göre üç yıllık kira bedeli önceden tahsil edilmiş ve kira hakkı tapuya şerh edilmişti. Kooperatif, bu nedenle söz konusu tesisten mali sorunların çözümüne katkı sağlayacak ölçüde yararlanamadığını bildirdi.
Banka borçlarının yeniden yapılandırılması için de çeşitli girişimlerde bulunuldu. Yönetim, mevcut borcun iki katına ulaşan gayrimenkul teminatları önerilmesine rağmen finans kuruluşlarıyla yapılan görüşmelerde beklenen sonucun elde edilemediğini açıkladı. Yaklaşık 15 ay boyunca sürdürülen mali iyileştirme çabalarının ardından konkordato başvurusunun zorunlu hale geldiği ifade edildi.
Kooperatif yönetimi ayrıca geçmiş dönem işlemlerine ilişkin bağımsız uzmanlarca yapılan incelemelerde belirlenen bazı hususların adli ve idari makamlara iletildiğini bildirdi. Bu açıklama, geçmiş dönemdeki işlemlere ilişkin bir değerlendirme süreci bulunduğunu gösteriyor. Ancak herhangi bir kişi veya yönetici hakkında kesinleşmiş yargı kararı bulunduğuna ilişkin bilgi paylaşılmadı.
Üreticilerin alacakları için ödeme planı hazırlanıyor
Konkordato kararı, ÖR-KOOP’un dört binden fazla üretici ortağı açısından da önem taşıyor. Özellikle süt üreticilerinin teslim ettikleri ürünler karşılığında alacaklarını zamanında tahsil edebilmesi, tarımsal faaliyetlerin devamlılığı bakımından belirleyici bulunuyor. Kooperatifin mali sorunlarının çözümü yalnızca kendi bilançosunu değil, bölgedeki üretici ailelerinin nakit akışını da ilgilendiriyor.
Yönetim Kurulu, hazırlanan ön konkordato projesinde geçmiş dönem üretici alacaklarının tamamının ödenmesini hedeflediğini açıkladı. Yeni süt teslimlerine ilişkin ödemelerin düzenli bir işleyişe kavuşturulması da öncelikler arasında gösterildi. Ancak bu hedeflerin hangi takvim ve koşullarla gerçekleştirileceğine ilişkin kesinleşmiş bir ödeme planı henüz açıklanmadı.
Mahkemenin 21 Ekim tarihli geçici mühlet kararıyla birlikte konkordato komiseri görevlendirildi. Geçici mühlet, kooperatifin borçlarını yeniden yapılandırma imkânının mahkeme gözetiminde değerlendirilmesini sağlayan hukuki sürecin ilk aşamasını oluşturuyor. Bu karar, kooperatifin iflas ettiği veya alacaklılara sunulacak konkordato projesinin onaylandığı anlamına gelmiyor.
Kooperatif yönetimi, başvurunun borçlardan kaçınmak amacıyla yapılmadığını, faaliyetleri sürdürebilecek ve yükümlülükleri yerine getirebilecek bir mali yapıya ulaşılmasının hedeflendiğini belirtti. Bundan sonraki aşamada mahkeme ve konkordato komiserinin değerlendirmeleri, borçların yeniden yapılandırılmasına ilişkin sürecin seyrini belirleyecek. Dört binden fazla üretici ortağının alacaklarının nasıl ve ne zaman ödeneceği ise en önemli başlık olmaya devam edecek.
